Hac Nedir?

Hac, lügatte mutlak manada “niyet etmek, kastetmek, hedef tayin edip ona yol tutmak, onu ziyaret etmek” demektir. Bu niyet ve kasdın tekrarı haccın manasına daha uygundur.

Bir nevi; “gönülde yüce bir yeri olan bir hedefe yönelerek ona yol tutmak, bu kastı tekrar tekrar taşımak" demektir.

Fıkhî manada ise; “din-i mübinin rükünlerinden birini eda etmek için Beytullah’ı hedef tayin ederek, onu kasdedip, ona yönelip yol tutmak, onu ziyaret etmektir.”

Hac Mevsimi:

Hac mevsimi Şevval ayının birinden (Ramazan Bayramından) başlar, Zilhicce ayının 10. gününün (Kurban bayramının 1. gününün) sonuna kadar sürer.

Edâ ediliş itibarıyla Hac üçe ayrılır:

1- HACC-I İFRAD

Bir hac mevsiminde, sadece hac ibadeti edâ edilmişse bu hacca Hacc-ı İfrad denir.

Bir kimse hac mevsiminde umre yapmaz, sadece hacca niyet eder, ihrama girer ve Mekke’ye gelerek haccını edâ ederse o insan hacc-ı ifrad yapmış olur.

2 - HACC-I TEMETTU'

Umre ile haccın, aynı hac mevsiminde ayrı ayrı niyet ve ihram ile (ve iki ibadet arasında da yurduna, âile ocağına dönmeksizin) aynı hac seferi içinde yapılmasıdır.

Bir başka deyişle; aynı hac mevsiminde, tek bir hac seferi sırasında önce umreye niyet ederek Beytullah’a varmak, umre tavafı ve sa’yı yapıp traş olup ihramdan çıkmak; daha sonra Arafat’a çıkmadan önce hacca niyetlenip ihrama girmek ve gerektiği şekilde edâ etmek şeklinde yapılan hactır.

3 - HACC-I KIRAN

Aynı yılın hac aylarında umre ile haccın bir ihram ve bir niyette birleştirilerek edâ edilmesidir.

Hacc-ı Kıran ve Hacc-ı Temettu yapanların, iki ibadeti (umre ve hac) aynı mevsimde cem edişin şükranesi olarak kurban kesmeleri vaciptir. Hacc-ı İfrat yapana kurban kesmek vacip değildir. Keserse mübah görülmüştür.

Hanefi mezhebince, bu hac çeşitlerinin efdaliyet sırası şöyledir:

1-Hacc-ı Kıran, 2-Hacc-ı Temettu', 3-Hacc-ı İfrad

Hükmü İtibariyle Haccın Çeşitleri:

Hacc, hükmü itibariyle de üçe ayrılır:

1 – Farz Hac, 2 - Vacib Hac, 3 - Nafile Hac